Soomaaliya ayaa qorshaynaysa inay ka faa’iidaysato kaalinteeda diblomaasiyadeed ee Qaramada Midoobay si ay beesha caalamka uga dalbato taageero dheeraad ah oo ku saabsan isbeddelka amniga, xaaladda bani’aadantinimo iyo qorshayaasha horumarineed ee dalka.
Arrintan ayaa kusoo beegmaysa furitaanka Kalfadhiga 81-aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay, kaas oo ka furmay magaalada New York. Madaxweynaha cusub ee Golaha Guud, Khalilur Rahman oo u dhashay Bangladesh, ayaa sheegay in colaadaha, saameynta isbeddelka cimilada iyo caqabadaha horumarineed ay sii wiiqayaan kalsoonida lagu qabo hay’adaha caalamiga ah.
Rahman ayaa tilmaamay lix mudnaan oo muhiim u ah kalfadhiga, kuwaas oo ay ka mid yihiin xoojinta nabadda iyo amniga, dardargelinta horumar waara, wax ka qabashada isbeddelka cimilada, ilaalinta xuquuqda aadanaha, ka faa’iidaysiga tiknoolajiyadda iyo soo celinta kalsoonida lagu qabo nidaamka iskaashiga caalamiga ah.
Xoghayaha Guud ee Qaramada Midoobay, António Guterres, ayaa isna ka digay culayska sii kordhaya ee hay’adaha caalamiga ah, isagoo xusay colaadaha, kala qaybsanaanta siyaasadeed, barakaca, saboolnimada, sinnaan la’aanta iyo saameynta isbeddelka cimilada.
Waxa uu sidoo kale carrabka ku adkeeyay fursadaha iyo khataraha ka dhasha horumarka degdegga ah ee sirdoonka macmalka ah.
Soomaaliya, oo ka mid ah 10-ka xubnood ee la doortay ee Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay muddada 2025–2026, ayaa doonaysa inay kaalinteeda diblomaasiyadeed u adeegsato sidii ay taageero caalami ah ugu heli lahayd qorshaha dalka ee la wareegidda mas’uuliyadda amniga.
Madaxweyne Xasan Sheekh Maxamuud ayaa la filayaa inuu madasha Qaramada Midoobay kusoo bandhigo dagaalka lagula jiro Al-Shabaab, dadaallada lagu xoojinayo hay’adaha amniga iyo qorshaha lagu kordhinayo awoodda ciidamada Soomaaliyeed ee sugidda amniga dalka.
Sidoo kale, Soomaaliya waxay beesha caalamka hor dhigi doontaa baahiyaha bani’aadantinimo, gaar ahaan cunto yarida iyo barakaca, iyadoo raadineysa in la sii wado taageerada loogu talagalay soo kabashada dhaqaalaha, maalgashiga iyo dhismaha hay’adaha dowladda.
Doorka diblomaasiyadeed ee Soomaaliya
Kaalinta Soomaaliya ee Qaramada Midoobay waxay kusoo beegmaysaa xilli Muqdisho ay sii xoojinayso doorkeeda ku aaddan nabadda iyo amniga Afrika.
Soomaaliya waxaa sidoo kale loo doortay Golaha Nabadda iyo Ammaanka Midowga Afrika (AU PSC) muddada 2026–2028, taas oo siinaysa fursad dheeraad ah oo ay uga qaybqaadato dadaallada xalinta khilaafaadka iyo xasilloonida gobolka.
Si kastaba, Soomaaliya waxay weli wajahaysaa caqabado gudaha ah. Dagaalladii ka dhacay deegaanno ku dhow Baydhabo ayaa muujiyay khilaafaadka siyaasadeed iyo kuwa amni ee u dhexeeya dowladda federaalka iyo xoogag xiriir la leh hoggaankii hore ee Koonfur Galbeed.
Dhanka kale, Al-Shabaab ayaa weli ah khatar amni oo weyn, inkastoo ay socdaan howlgallo milatari oo ay wadaan ciidamada Soomaaliyeed iyo saaxiibadooda caalamiga ah.
Khilaafaadka ku saabsan dastuurka iyo nidaamka doorashooyinka ayaa sidoo kale qayb ka ah xaaladda siyaasadeed ee Soomaaliya, iyadoo dalka uu u sii gudbayo marxaladda doorashada soo socota.
Kalfadhiga Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ayaa Soomaaliya u noqon kara fursad ay arrimaheeda gudaha ugu xirto ajandaha caalamiga ah ee nabadda, dib-u-dhiska hay’adaha, horumar waara iyo xasilloonida Geeska Afrika.
Si kastaba ha ahaatee Muqdisho waxay isku dayaysaa inay kaalinteeda sii kordhaysa ee diblomaasiyadda caalamiga ah u beddesho taageero wax-ku-ool ah oo dhinacyada amniga, gargaarka bani’aadantinimo iyo horumarinta dhaqaalaha, iyadoo sidoo kale xoojinaysa mowqifkeeda ku aaddan nabadda iyo xasilloonida gobolka.