Dagaalka Yemen ayaa galay marxalad cusub oo colaadeed, kaddib markii ciidamada dowladda Yemen ee caalamku aqoonsan yahay, oo taageero ka helaya Sacuudiga, ay bilaabeen howlgallo milatari oo ay ku doonayaan inay dib ugu qabsadaan dhul ballaaran oo ay gacanta ku hayaan Xuutiyiinta.
Howlgalladan ayaa si gaar ah uga socda xeebaha Badda Cas, gobolka Taiz iyo nawaaxiga marin-biyoodka istiraatiijiga ah ee Bab al-Mandab, ayadoo Dowladda Yemen ay sheegtay in ciidamada iyo xoogagga taageersan ay qabsadeen magaalada Mocha, magaalada Dhubab iyo dhowr goobood oo muhiim ah oo ku dhow Bab al-Mandab.
Ciidamada ayaa sidoo kale sheegay inay la wareegeen buuraha Al-Manzara, Al-Ashari iyo Dhiban ee deegaanka Haifan, koonfurta Taiz.
Hawlgalkan cusub oo dowladda ay ugu magac dartay “Waaberiga Yemen” ayaa sida ay sheegtay ujeeddadiisu tahay in dib loo qabsado dhammaan dhulka ay Xuutiyiintu hayaan, oo ay ku jirto caasimadda Sanca oo kooxdaasi gacanta ku haysay tan iyo 2014.
Ciidamada dowladda ayaa sheegay in horumarkooda militari uu helayo taageero xooggan oo dhinaca cirka ah oo ka imaanaysa Sacuudiga. Sida ay ilo ka tirsan dowladda Yemen u sheegeen Reuters, ciidamada ayaa Isniintii gaaray duleedka magaalada Mocha, xilli dagaalyahannada Xuutiyiintu ay dib ugu gurayeen dhanka dhulka buuraleyda ah.
Wasaaradda Difaaca Yemen ayaa markii dambe sheegtay in Mocha ay gacanta dowladda gashay.
Hase yeeshee, Xuutiyiintu waxay beeniyeen sheegashada dowladda, iyagoo sheegay inay wali haystaan goobihii ay horey uga qabsadeen ciidamada ka soo horjeeda, isla markaana wararka ku saabsan guulaha dowladda ay yihiin kuwo aan sax ahayn.
Magaalada Mocha ayaa si gaar ah muhiim ugu ah labada dhinac, maadaama ay ku taallo xeebta Badda Cas isla markaana ay u dhowdahay Bab al-Mandab, oo ah marin-biyood muhiim u ah ganacsiga iyo maraakiibta caalamka.
Khabiir horey ula taliye uga ahaa Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa sheegay in awoodda ciidamada dowladda ay u yeeshaan inay Mocha sii haystaan ay noqon doonto calaamad muhiim ah oo muujinaysa jihada uu dagaalku qaadan karo.
Dagaalka ayaa sidoo kale ku fiday waqooyiga xeebaha Badda Cas, gaar ahaan gobolka Hodeidah oo Xuutiyiintu gacanta ku hayaan tan iyo 2014.
Isbahaysiga uu Sacuudigu hoggaamiyo ayaa sheegay in ciidamadiisa badda ay weerareen goobo uu ku sheegay bartilmaameedyo militari oo Xuutiyiintu leeyihiin, oo ay ku jiraan bakhaarro hub iyo goobo lagu keydiyo doonyo qaraxyo lagu soo raro iyo miinooyin badeed.
Isbahaysigu wuxuu sheegay in howlgalladaasi ay ka hortageen weerar lagu qorsheynayay marinnada biyaha ee koonfurta Badda Cas, sidoo kale, Xuutiyiinta ayaa iyaguna sheegay inay qaadayaan weerarro ka dhan ah ciidamada iyo goobaha ay u arkaan bartilmaameedyada cadowgooda.
Warbaahinta xiriirka la leh kooxda ayaa sheegtay in Xuutiyiintu ay gantaallo iyo diyaaradaha aan duuliyaha lahayn ku weerareen dhowr goobood oo ku yaalla gudaha Sacuudiga, oo ay ka mid yihiin Garoonka Caalamiga ah ee Boqor Khaalid ee Riyadh, xarun Aramco oo ku taalla Rabigh, Garoonka Abha iyo saldhigga militariga Khamis Mushait.
Sacuudiga kama uusan hadlin dhammaan sheegashooyinkaas, balse Hay’adda Duulista Rayidka Sacuudiga ayaa xaqiijisay in laba garoon diyaaradeed oo ku yaalla koonfurta dalka, kuwaas oo kala ah Garoonka Caalamiga ah ee Boqor Cabdullaah Bin Cabdulcasiis ee Jazan iyo Garoonka Caalamiga ah ee Najran, lagu qaaday laba weerar fiidnimadii Isniinta.
Kororka dagaalka ayaa sidoo kale sii xumeynaya xaaladda bani’aadantinimo ee Yemen, oo horeyba uga mid ahayd dhibaatooyinka ugu waaweyn ee dunida.
Hay’adda Socdaalka Qaramada Midoobay ayaa sheegtay in in ka badan 184,000 oo qof ay barakaceen tan iyo markii dagaalladu dib u billowdeen, halka Ururka Caafimaadka Adduunka uu sheegay in ugu yaraan 959 qof lagu dilay dagaallada cusub, in ka badan 4,200 kalena ay ku dhaawacmeen.
WHO waxay ka digtay in colaadda cusub ay nidaamka caafimaadka Yemen ku riixeyso xaalad aad u adag, iyadoo isbitaallada iyo adeegyada caafimaad ay durba la daalaa dhacayaan burburkii ka dhashay dagaalka muddada dheer socday.
Dhanka dibadda, dagaalka Yemen wuxuu sidoo kale bilaabay inuu saameyn ku yeesho xiriirrada iyo iskaashiga amni ee gobolka, ayadoo Turkiga iyo Pakistan ay la sheegeen inay ku heshiiyeen inay si degdeg ah Sacuudiga ugu diraan ciidamo iyo awood militari, iyadoo tallaabadaasi lagu saleynayo Heshiiska Difaaca Wadajirka ah ee Makkah oo la saxiixay bishii Agoosto.
Heshiiska ayaa dhigaya in weerar hubeysan oo lagu qaado Sacuudiga, Pakistan ama Turkiga loo arki karo weerar lagu qaaday dhammaan saddexda dal.
Mareykanka, oo ah xulafo muhiim ah oo Sacuudiga ah, ayaa sidoo kale lagu soo warramay inuu Riyadh siinayo taageero dhanka sirdoonka ah. Xoghayaha Arrimaha Dibadda Mareykanka Marco Rubio ayaa sheegay in Sacuudiga iyo dowladda Yemen ay xaq u leeyihiin inay is-difaacaan, xilli ciidamada dowladda Yemen ay isku dayayaan inay dib u qabsadaan dhulalkii ay Xuutiyiintu gacanta ku dhigeen.
dagaalka Yemen ayaa hadda u muuqda inuu galay marxalad aad uga xoog badan tii hore, iyadoo labada dhinac ay isku dayayaan inay helaan gacan-sarreyn militari.
Magaalada Mocha, xeebaha Badda Cas iyo marin-biyoodka Bab al-Mandab ayaa noqon kara meelaha ugu muhiimsan ee lagu kala ogaado jihada dagaalka, halka sii socoshada duqeymaha iyo weerarrada labada dhinac ay kordhin karaan khasaaraha bani’aadantinimo iyo walaaca laga qabo amniga maraakiibta ganacsiga ee mara Badda Cas.