MUQDISHO (Goobjoog News) — Madaxweynaha Soomaaliya Xasan Sheekh Maxamuud ayaa kooxda Xuutiyiinta Yemen ku eedeeyey inay u dhaqmayso si cadaawad leh, isla markaana ay khalkhal gelinayso xasilloonida gobolka iyo isu-socodka maraakiibta ee marin-biyoodka Bab al‑Mandab.
Madaxweynaha oo wareysi siiyey telefishinka Al Jazeera ayaa sheegay in falalka Xuutiyiintu ay carqaladeynayaan mid ka mid ah marinnada ugu muhiimsan ganacsiga caalamka. Bab al‑Mandab wuxuu isku xiraa Badda Cas iyo Gacanka Cadmeed, wuxuuna aad ugu dhow yahay xeebaha Soomaaliya iyo Jabuuti.
Hadalka Madaxweynaha ayaa muujinaya walaaca Muqdisho ka qabto in xiisadaha Yemen iyo Badda Cas ay saameeyaan amniga xeebaha Soomaaliya, dhaqdhaqaaqa maraakiibta iyo qiimaha badeecadaha dibadda laga keeno. Weerarrada ama khataraha ka jira marinkan waxay maraakiibta ku qasbi karaan waddooyin dhaadheer oo kordhiya kharashka gaadiidka iyo caymiska.
Xasan Sheekh ayaa sidoo kale ka hadlay dhaqdhaqaaqyada Israa’iil ee Somaliland, isaga oo sheegay in Soomaaliya aysan aqbali doonin saldhig ama joogitaan Israa’iil oo laga sameeyo Berbera. Wuxuu ku dooday in qorshahaasi la xiriiri karo danaha amni ee Khaliijka, Iiraan, Yemen iyo marinnada Badda Cas, balse faahfaahin madax-bannaan oo xaqiijinaysa saldhig la dhisayo lama soo bandhigin.
Dhanka la-dagaallanka argagixisada, Madaxweynaha ayaa Mareykanka ku tilmaamay saaxiibka amni ee ugu xooggan Soomaaliya, isagoo sheegay in iskaashiga labada dal uu sii socdo. Wuxuu intaas ku daray in Al‑Shabaab laga saaray magaalooyinka waaweyn, isla markaana aysan awood u lahayn inay dib ula wareegto dalka.
Hadalladan waxay Soomaaliya si cad ugu meeleynayaan dal diiddan in colaadaha Bariga Dhexe loo soo gudbiyo Geeska Afrika. Dowladda Federaalka ayaa wajahaysa caqabadda ah inay ilaaliso madaxbannaanida dalka, xeebaha iyo marin-biyoodka ku dhow, iyadoo isla waqtigaas la tacaalaysa Al‑Shabaab iyo saameynta dhaqaale ee ka dhalan karta qalalaasaha Badda Cas.