Warbaahinta caalamiga ah sida Al-Jazeera ayaa xaqiijisay in dowladda Itoobiya ay si rasmi ah ula wareegtay 12 diyaaradood oo dagaal oo nooca casriga ah ee Sukhoi Su-35 ah, isla markaana ay qorshaynayso inay dhowaan hesho afar qaybood (batteries) oo ah nidaamka difaaca gantaallada hawada ee caanka ah ee S-400 Triumf ee laga leeyahay dalka Ruushka.
Xogta Heshiiska iyo Wareejinta Degdegga ah
Diyaaradaha Su-35: Diyaaradahan oo ka tirsan jiilka 4++ (supermaneuverable multirole fighters) waxaa la wareejiyay hal sano ka hor xilligii loo qorsheeyay, iyadoo Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed, uu ammaanay doorka Madaxweynaha Ruushka Vladimir Putin ee fududeynta keenista diyaaradahan.
Nidaamka Difaaca ee S-400: Helitaanka nidaamkan gantaallada riddada dheer wuxuu Itoobiya u sahlayaa inay samaysato gaashaan difaac cirka ah oo dabooli kara masaafo gaaraysa ilaa 400 km, kaasoo awood u leh inuu beegsado diyaarado dagaal, dayax-gacmeedyada hooseeya, iyo gantaallada ballistic-ga ah.
Ujeeddada Rasmiga ah: Sida uu sheegay Abiy Axmed, hubkani wuxuu ujeeddadiisu tahay xoojinta amniga qaranka, ka hortagga khataraha lama-filaanka ah, iyo adkeynta awoodda celinta (deterrence).
Maxay Addis Ababa Hubkan ugu Dardargelinaysaa Xilligan?
Warbixintu waxay iftiimisay su’aasha ah: Maxay Itoobiya xilligan si xowli ah ugu hubaysanaysaa, yaase ay ka cabsanaysaa?
Xiisadaha Gudaha:
Dagaallada iyo colaadaha ka soo cusboonaaday gobollada waqooyiga (sida Tigray iyo Amxaarada) oo culeys weyn ku haya ciidanka federaalka.
Xiisadda Eritrea:
Xiriirka Asmara iyo Addis Ababa oo gaaray heerkii ugu xumaa ka dib muranka ku saabsan marin-biyoodka Badda Cas iyo eedeymaha la xiriira amniga xudduudaha.
Muranka Webiga Niil:
Khilaafka muddooyinkii dambe sii kululaanayay ee kala dhexeeya dalka Masar ee la xiriira Biyo-xireenka GERD.
Saamaynta ay Ku Yeelanayso Soomaaliya
Marka laga eego xaaladda dalka Soomaaliya, tallaabadan milateri waxay abuureysaa cawaaqib toos ah iyo mid dadban:
Isku-dheellitir la’aanta Awoodda Cirka: Soomaaliya xilligan ma laha awood difaac cirka ah oo xakameyn karta diyaaradaha Su-35 ama nidaamyada raadaarka fog ee S-400. Tani waxay Itoobiya siinaysaa gacan-ku-hayn buuxda oo dhanka hawada gobolka ah (air superiority).
Heshiiskii Is-afgaradka (MoU) ee Somaliland:
Xiisadda ka dhalatay heshiiskii badda ee Itoobiya la gashay Somaliland ayaa ka dhigaysa hubkan casriga ah mid u adeegi kara ilaalinta iyo difaaca qorshayaasha Itoobiya ee marin-biyoodyada, taasoo dowladda federaalka Soomaaliya ay u aragto xadgudub ku ah madaxbannaanideeda iyo midnimada dhulkeeda.
Isbahaysiyada Masar iyo Turkiga ee Soomaaliya:
Iyadoo Masar ay ciidamo iyo qalab milateri u ballanqaadday howlgalka cusub ee Soomaaliya (AUSSOM), Turkiguna uu heshiis difaac badda iyo cirka ah la galay Muqdisho, keenista Su-35 iyo S-400 waxay digniin iyo fariin awood-muujin ah (deterrence) u tahay quwadahaas ku dhow xudduudaha Itoobiya.
Tartan Hubaysan oo Gobolka Ka Qarxa
Awood-urursigan xad-dhaafka ah wuxuu ku qasbayaa Soomaaliya iyo saaxiibbadeeda difaaca inay xoojiyaan nidaamyada difaaca radar-ka iyo difaaca cirka si loo ilaaliyo madaxbannaanida hawada Soomaaliya.
From the comments