MUQDISHO, Soomaaliya — Garaadka macmalka ah (AI) ayaa loo adeegsanayaa si loo saadaaliyo deegaannada ay khatarta gaajo iyo nafaqo-darro ka sii dari karto, iyadoo hay’adaha gargaarku ay doonayaan inay tallaabo qaadaan ka hor inta aysan xaaladdu noqon mid aad u daran.
Barnaamijka Cunnada Adduunka ee Qaramada Midoobay (WFP) ayaa adeegsanaya HungerMap Live, oo ah nidaam xogeed isku dara xogta roobabka iyo cimilada, fatahaadaha, qiimaha cuntada, colaadaha iyo xaaladda nafaqada si loo aqoonsado meelaha ay xaaladaha bani’aadantinimo u badan tahay inay ka sii daraan.
Burhakaba oo tusaale u noqotay
Mid ka mid ah meelaha nidaamkan uu ka caawiyay WFP inay si hore ah u ogaato baahida ayaa ah Burhakaba ee gobolka Bay, halkaas oo carruur badan ay wajahaan nafaqo-darro daran.
Markii xogta la helay ay muujisay in xaaladdu sii xumaan karto, WFP waxay gargaar cunto oo degdeg ah gaarsiisay 48,000 qof, halka ku dhowaad 3,000 haween iyo carruur ah la gaarsiiyay taageero dhinaca nafaqada ah.
Simon Renk, oo madax ka ah falanqaynta nuglaanta iyo khariidaynta ee WFP Soomaaliya, ayaa sheegay in nidaamku hay’adda u saamaxayo inay khatarta ogaato ka hor inta aysan xaaladdu gaarin heer aad u daran.
Soomaaliya iyo khatarta cunto-yarida
Soomaaliya ayaa weli wajahaysa xaalad bani’aadantinimo oo culus, iyadoo malaayiin qof ay la tacaalayaan cunto yari, barakac, abaaro iyo saameynta colaadaha.
WFP ayaa sheegtay in ku dhowaad 6 milyan oo Soomaali ah ay ku jiraan xaalado cunto yari oo daran, iyadoo baahida jirta ay ka badan tahay awoodda hay’adaha gargaarka ay ku gaarsiin karaan taageero dhammaan dadka u baahan.
AI oo loo adeegsanayo digniin hore
HungerMap Live 2.0, oo WFP soo bandhigtay bishii April, ayaa lagu daray awoodaha garaadka macmalka ah ee ka caawinaya saadaalinta meelaha ay gaajadu u badan tahay inay ku fido ama xaaladda cunto-yaridu ka sii darto.
Si kastaba ha ahaatee, WFP waxay sheegtay in AI uusan beddel u ahayn shaqaalaha iyo xogta laga helo goobaha ay xaaladuhu ka jiraan. Halkii, waxaa loo adeegsanayaa inay hay’addu si wanaagsan u kala hormariso meelaha ugu nugul iyo dadka ugu baahida badan.
$192 milyan oo gargaar dheeraad ah
Iyadoo baahida bani’aadantinimo ay sii kordhayso, WFP Soomaaliya waxay sheegtay inay u baahan tahay $192 milyan oo dheeraad ah inta u dhexaysa hadda iyo Janaayo 2027 si ay u sii waddo gaarsiinta gargaar muhiim ah dadka ay saameeyeen gaajada iyo nafaqo-darradu.
Isticmaalka AI-ga ayaa sidaas darteed noqonaya aalad cusub oo lagu xoojinayo digniinta hore, iyadoo ujeeddadu tahay in gargaarku gaaro dadka nugul ka hor inta aysan xaaladdu isu beddelin musiibo bani’aadantinimo.