Dowladda Itoobiya ayaa daahfurtay warshaddii ugu horreysay ee dalkaas u qaabilsan sifaynta dahabka, iyadoo tallaabadan lagu doonayo in dalka uu qiimo dheeraad ah ka helo kheyraadkiisa dabiiciga ah, halkii uu dahabka aan la sifayn dibadda ugu dhoofin lahaa.
Warshaddan ayaa la furay 10-kii Oktoobar 2026, waxaana daahfurkeeda ku dhawaaqay Ra’iisul Wasaaraha Itoobiya, Abiy Axmed. Mashruuca oo lagu maalgeliyey 50 milyan oo doollar ayaa loo dhisay iskaashi dhexmaray hay’adda maalgashiga dowladda Itoobiya iyo shirkadda Sam Precious Metals.
Sida ay sheegtay Wakaaladda Wararka Itoobiya (ENA), warshaddu waxay awood u leedahay inay sannadkii farsamayso in ka badan 600 oo tan oo biraha qaaliga ah ah, waxaana la filayaa inay kaalin ka qaadato kobcinta warshadaha macdanta, kordhinta dakhliga dhoofinta iyo abuurista shaqooyin xirfad leh.
Ra’iisul Wasaare Abiy Axmed ayaa sheegay in warshaddu aanay u adeegayn oo keliya dahabka laga soo saaro Itoobiya, balse ay sidoo kale soo jiidan karto dahabka dalalka deriska ah iyo shirkadaha macdanta ee gobolka, kuwaas oo dalka u keeni kara si loo sifeeyo, loo baaro tayadiisa loona xaqiijiyo halka uu ka yimid.
Dowladda Itoobiya ayaa sidoo kale rajaynaysa in xaruntani dalka u beddesho xarun goboleed oo lagu farsameeyo laguna suuq-geeyo dahabka, taas oo yareyn karta baahida loo qabo in macdanta loo dhoofiyo dalal ka baxsan qaaradda Afrika.
Dahabku wuxuu ka mid yahay ilaha waaweyn ee Itoobiya ka hesho lacagaha qalaad. Sida ay Reuters werisay, dhoofinta dahabka ayaa dalka u soo xaraysay 5.6 bilyan oo doollar sannadkii hore, sida ku cad xogta dowladda.
Tallaabada Itoobiya ayaa qayb ka ah isbeddel sii xoogaysanaya oo ka socda dalal Afrikaan ah, kuwaas oo doonaya inay dahabka ku sifeeyaan gudaha dalalkooda, si ay u kordhiyaan faa’iidada dhaqaale ee ka soo baxda kheyraadkooda.
Burkina Faso, Mali iyo Côte d’Ivoire ayaa iyaguna qaaday ama ku dhawaaqay tallaabooyin la xiriira dhismaha xarumo sifaynta dahabka ah.