Wasaaradda Caafimaadka iyo Daryeelka Bulshada Soomaaliya iyo Machadka Qaranka Caafimaadka, oo taageero ka helaya Hay’adda Caafimaadka Adduunka ee WHO, ayaa Muqdisho ku soo gabagabeeyay tababar socday saddex maalmood oo lagu tijaabinayay diyaar-garowga dalka ee ka hortagga iyo wax-ka-qabashada cudurka Ebola.
Tababarka ayaa lagu tijaabiyay awoodda hay’adaha caafimaadka Soomaaliya ay u leeyihiin inay ogaadaan, xaqiijiyaan, soo sheegaan, isla markaana ka jawaabaan xaalad loo malaynayo inuu qof dalka soo galay oo qaba Ebola. Soomaaliya illaa hadda ma aysan soo sheegin kiis Ebola oo la xaqiijiyay.
Waxaa ka qaybgalay ku dhowaad 70 qof oo ka kala socday Wasaaradda Caafimaadka Federaalka, Machadka Qaranka Caafimaadka, dowlad-goboleedyada iyo hay’adaha kale ee bahwadaagta la ah Soomaaliya.
Intii uu socday tababarka waxaa la tijaabiyay wada-shaqeynta hay’adaha federaalka iyo dowlad-goboleedyada, habraacyada baaritaanka dadka soo galaya dalka, gudbinta bukaannada, xog-wadaagga, wacyigelinta bulshada iyo qorsheynta jawaabta xaaladaha degdegga ah.
Ka qaybgalayaashu waxay ka shaqeeyeen lix xaaladood oo tusaale ahaan loo sameeyay, kuwaas oo ay ka mid ahaayeen digniin caafimaad oo ka timaadda gobol, dhaqdhaqaaq dadweyne oo kordha, qof looga shakiyo Ebola oo lagu arko goob laga soo galo dalka, warar aan la xaqiijin iyo xaalad u baahan go’aan hoggaamineed.
Tababarka ayaa ku soo beegmay xilli Jamhuuriyadda Dimuqraadiga ah ee Congo ay wajahaysay dillaac Ebola ah oo ka dhashay fayraska Bundibugyo.
Sida xogta WHO ee 7-dii Sebtembar 2026, waxaa dalkaas laga diiwaangeliyay 6,757 kiis oo la xaqiijiyay iyo 3,267 dhimasho, kuwaas oo laga soo sheegay 61 goobood oo caafimaad oo ku kala yaalla lix gobol.
Soomaaliya ayaa sidoo kale wajahaysa caqabado caafimaad oo ay ka mid yihiin colaadaha, saameynta isbeddelka cimilada, barakaca dadka iyo cudurro kale oo faafa, taas oo ka dhigaysa diyaar-garowga iyo isku-duwidda hay’adaha caafimaadka mid muhiim u ah wax-ka-qabashada xaaladaha degdegga ah.
Tababarka ayaa lagu ogaaday meelo u baahan in la xoojiyo, oo ay ka mid yihiin habka warbixinta, ogeysiinta iyo gudbinta bukaannada, nidaamka goobaha laga soo galo dalka, cidda masuulka ka ah warbaahinta iyo cidda qaadaysa tallaabada xigta. Arrimahaas waxaa loo sameeyay qorshe wax-ka-qabad iyo dabagal.
WHO Soomaaliya ayaa sheegtay in tababarrada noocan ah ay fursad siinayaan hay’adaha inay tijaabiyaan qorshayaashooda iyo nidaamyada wada-shaqeynta ka hor inta aysan dhicin xaalad caafimaad oo dhab ah.
Mas’uuliyiintu waxay caddeeyeen in dhammaan xaaladihii tababarka lagu sameeyay ay ahaayeen tusaalooyin la matalay, isla markaana aysan jirin bukaan, muunado caafimaad ama kiis Ebola oo dhab ah oo lagu lug lahaa. Tababarkuna uusan ka dhignayn in Soomaaliya laga helay ama laga shakiyay kiis Ebola oo dhab ah.