Lamu, Kenya – 30 Sebtembar 2026: Ganacsadaha reer Nigeria Aliko Dangote iyo Madaxweynaha Kenya William Ruto ayaa dhagax-dhigay mashruuca dhismaha warshad sifeysa shidaalka oo qiimaheedu yahay $16 bilyan, taas oo laga dhisayo magaalada Lamu ee xeebaha Kenya.
Warshadda ayaa loogu talagalay inay sifeyso ilaa 700,000 foosto oo saliid cayriin ah maalintii, iyadoo soo saari doonta shidaalka baabuurta, naaftada iyo shidaalka diyaaradaha. Dhismaha mashruuca ayaa la qorsheeyay in la soo gabagabeeyo 2030.
Mashruucan ayaa lagu tilmaamay mid ka mid ah mashaariicda warshadeed ee ugu waaweyn ee la qorsheeyay Bariga Afrika, iyadoo ujeeddadiisu tahay in la yareeyo ku-tiirsanaanta gobolka ee shidaalka dibadda laga keeno iyo in gudaha Afrika lagu kordhiyo awoodda lagu farsameeyo saliidda cayriin.
Sida lagu sheegay warbixinta, Dangote ayaa dowladaha Bariga Afrika u bandhigay inay helaan 30% saamiga warshadda, taas oo qayb ka noqon karta qorshaha lagu kordhinayo ka-qaybgalka gobolka.
“Tani waa Afrika oo isu imaanaysa si ay Afrika u dhisto,” ayuu yiri Dangote xafladda dhagax-dhigga.
Mashruuca waxaa sidoo kale lala xiriiriyay warshad koronto oo awooddeedu tahay 1,000 megawatt, taas oo loogu talagalay inay koronto siiso warshadda iyo warshadaha kale ee laga filayo inay ka dhashaan aagga Lamu.
Dangote ayaa sheegay in mashruucu abuuri karo tobannaan kun oo shaqooyin ah inta lagu guda jiro dhismaha iyo marka uu howlgalo.
Si kastaba, mashruuca ayaa wajahaya mucaaradnimo ka timid qaar ka mid ah dadka deegaanka iyo kooxaha deegaanka, kuwaas oo walaac ka muujiyay magdhowga dhulka, xuquuqda dadka deegaanka iyo saameynta deegaanka xeebaha Lamu.
Maxkamad Kenya ah ayaa sidoo kale amar ku bixisay in xaaladda hadda jirta lagu ilaaliyo qayb ka mid ah goobta muranka ka taagan yahay, kaddib dacwad ay gudbiyeen dadka deegaanka. Muranka ayaa diiradda saaraya dhulka, magdhowga iyo arrimaha deegaanka.
Goobta Lamu ayaa muhiimad istiraatiiji ah leh, maadaama ay ku dhowdahay dekedda Lamu iyo marinka LAPSSET, kaas oo isku xiraya xeebaha Kenya iyo suuqyada iyo kaabeyaasha dhaqaale ee gobolka.
Haddii la dhameystiro sida qorshuhu yahay, warshadda Lamu waxay noqon kartaa mid ka mid ah xarumaha ugu waaweyn ee shidaalka sifeysan ee Bariga Afrika, taas oo saameyn ku yeelan karta sahayda shidaalka, ganacsiga iyo amniga tamarta gobolka.