Hay’adda Tirakoobka Qaranka Soomaaliyeed (SNBS) iyo Sanduuqa Qaramada Midoobay ee Dadweynaha (UNFPA) ayaa markale adkeeyay iskaashigooda ku aaddan xoojinta nidaamka tirakoobka dalka, iyadoo ay socdaan diyaar-garowga tirakoobkii ugu horreeyay ee dadka iyo guryaha Soomaaliya muddo ka badan 50 sano.
Ballanqaadkan ayaa yimid kadib booqasho ay xarunta SNBS ee Muqdisho ku tageen wafdi sare oo ka socday UNFPA, kuwaas oo uu hoggaaminayay Wakiilka Hay’adda ee Soomaaliya, Judicaël Elidje.
Wafdiga waxaa halkaasi ku soo dhoweeyay Agaasimaha Guud ee SNBS, Dr. Cabdisalaam Maxamed, iyo mas’uuliyiin kale oo ka tirsan hay’adda.
Kulanka ayaa dib loogu eegay horumarka laga gaaray iskaashiga labada dhinac oo socday in ka badan toban sano, kaas oo door weyn ka qaatay dib-u-dhiska kaabeyaasha tirakoobka Soomaaliya kadib sanado badan oo colaado iyo caqabado hay’adeed ay jireen.
SNBS ayaa soo bandhigtay guulaha laga gaaray ururinta xogaha bulshada iyo dadka, gaar ahaan diyaarinta tirakoobka qaran ee la filayo inuu bixiyo xog sax ah oo muhiim u ah qorsheynta dowladda, adeegyada bulshada iyo barnaamijyada horumarinta.
Mas’uuliyiintu waxay sidoo kale ka wada hadleen sahamin bulsho iyo demoqraafiyadeed oo dhowaan lagu soo gabagabeeyay shan degmo, taas oo taageero ka heshay UNFPA iyo Gates Foundation.
Sahamintaasi waxay gaartay ku dhowaad 50,000 oo qoys, iyadoo la adeegsanayay farsamooyin casri ah iyo tiknoolajiyadda juqraafiyeed si loo helo qiyaaso sax ah oo ku saabsan tirada dadka, gaar ahaan meelaha fogfog.
Soomaaliya ayaa muddo dheer la daalaa-dhacaysay helitaanka xog lagu kalsoonaan karo oo ku saabsan tirada dadka, sababo la xiriira amni darrada, barakaca iyo daciifnimada nidaamyada tirakoobka. Arrintan ayaa caqabad ku noqotay qorsheynta adeegyada iyo qaybinta kheyraadka dalka.
Labada hay’adood ayaa sheegay inay sii xoojin doonaan wada-shaqeynta lagu kobcinayo awoodda farsamo ee nidaamka tirakoobka qaranka heer federaal iyo dowlad-goboleed, isla markaana la horumarinayo isticmaalka xogta ee dejinta siyaasadaha.
Doodaha ayaa sidoo kale diiradda lagu saaray ka qeybgalka Soomaaliya ee Barnaamijka Qaramada Midoobay ee Tirakoobka Dadweynaha iyo Guryaha ee 2030-ka, kaas oo loogu talagalay in dalalku soo saaraan xog demoqraafiyadeed oo la isku halayn karo isla markaana la isbarbar dhigi karo.
Tallaabadan ayaa kusoo beegmaysa xilli Soomaaliya ay dardargelinayso qorsheynta iyo maamulka ku saleysan xogta saxda ah, iyadoo bah-wadaagta caalamiga ah ay sii adkeynayaan muhiimadda xogta lagu kalsoonaan karo ee hagta horumarka iyo gaarista yoolalka qaran iyo kuwa caalami ah.