U bood dhigaalka

Madaxweynayaasha Saddexda Dal ee Ugu Dhaqaalaha Weyn Afrika oo Ka Maqan Shirka Qaramada Midoobay

Sebteembar 24, 2026

Indhaha caalamka ayaa si gaar ah ugu jeeda maqnaanshaha madaxweynayaasha saddexda dal ee Afrika ugu dhaqaalaha weyn, kuwaas oo dhammaantood aan si shaqsi ah uga qaybgelin doodda guud ee Kalfadhiga 81-aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay ee ka socda magaalada New York.

Koonfur Afrika, Masar iyo Nigeria ayaa marka loo eego saadaasha wax-soo-saarka guud ee gudaha ee sannadka 2026 ka mid ah dhaqaalaha ugu waaweyn qaaradda. Xogta IMF waxay dhaqaalaha Koonfur Afrika ku qiyaastay ku dhowaad 480 bilyan oo dollar, Masar 430 bilyan oo dollar, halka Nigeria lagu qiyaasay in ka badan 377 bilyan oo dollar.

Si kastaba, inkastoo saddexdan dal ay New York ku leeyihiin wafdiyo heer sare ah, madaxweynayaashooda ayaa sanadkan ka maqnaa madasha ay madaxda dunidu kaga hadlaan arrimaha ugu waaweyn ee caalamka.

Madaxweynaha Koonfur Afrika, Cyril Ramaphosa, ayaa ka maqnaanshihiisa lagu sheegay xaalad caafimaad, ayadoo Madaxtooyada Koonfur Afrika ay sheegtay in dhakhaatiirtiisu kula taliyeen inuu nasto kaddib safar uu kaga soo laabtay shirkii BRICS ee ka dhacay Hindiya.

Wasiirka Xiriirka Caalamiga ah iyo Iskaashiga Koonfur Afrika, Ronald Lamola, ayaa hoggaaminaya wafdiga dalkaas ee ka qaybgalaya UNGA81, isaga oo ka wakiil ah dowladdiisa kulamada iyo doodaha muhiimka ah ee ka socda xarunta Qaramada Midoobay.

Koonfur Afrika ayaa shirka u adeegsanaysa fursad ay ku sii xoojiso mowqifkeeda ku aaddan dib-u-habaynta nidaamka caalamiga ah, gaar ahaan Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay. Pretoria waxay muddo dheer ku baaqaysay in Afrika loo sameeyo matalaad joogto ah oo Golaha Ammaanka ah, iyadoo ku doodaysa in qaab-dhismeedka hadda jira uusan si buuxda uga tarjumayn miisaanka iyo doorka qaaradda Afrika ee dunida.

Dhanka Nigeria, Madaxweynaha Bola Ahmed Tinubu ayaa sidoo kale ka maqnaa New York, iyadoo madaxtooyada dalku sheegtay inuu ku jiray fasax sannadeed.

Madaxweyne-ku-xigeenka Nigeria, Kashim Shettima, ayaa loo diray inuu dalka ku matalo Kalfadhiga 81-aad ee Golaha Guud. Shettima ayaa loo xilsaaray inuu jeediyo khudbadda Nigeria, isla markaana uu ka qaybqaato kulamada heerka sare iyo wada-hadallada laba-geesoodka ah ee ay dowladda Nigeria la yeelanayso dalalka iyo hay’adaha caalamiga ah.

Nigeria, oo ah mid ka mid ah quwadaha dhaqaale iyo siyaasadeed ee ugu waaweyn Galbeedka Afrika, ayaa UNGA81 uga faa’iidaysanaysa sidii ay u soo bandhigi lahayd danaha dalka iyo aragtideeda ku aaddan arrimaha Afrika iyo caalamka.

Joogitaanka Madaxweyne-ku-xigeenka ayaa sidoo kale xaqiijinaya in maqnaanshaha Tinubu uusan ka dhignayn in Nigeria ay hoos u dhigtay heerka matalaaddeeda diblomaasiyadeed.

Masar ayaa iyaduna ka mid noqotay saddexda dal ee waaweyn ee Afrika ee madaxweynahoodu uusan si shaqsi ah uga qaybgelin shirka, ayadoo Madaxweyne Abdel Fattah El-Sisi uu Ra’iisul Wasaaraha Masar, Mostafa Madbouly, u igmaday inuu hoggaamiyo wafdiga dalkaas ee New York.

Madbouly ayaa ka qaybgalaya doodaha iyo kulamada dhinacyada badan ee shirka, isaga oo gudbinaya mowqifka rasmiga ah ee dowladda Masar.

Inkasta oo Qaahira aysan si faahfaahsan u shaacin sababta Madaxweyne Sisi uga maqnaaday shirka, dowladda Masar waxay xaqiijisay in Ra’iisul Wasaare Madbouly uu hoggaaminayo wafdiga rasmiga ah.

Masar ayaa si gaar ah diiradda u saaraysa arrimaha Bariga Dhexe, xaaladda Falastiin iyo Gaza, iyo sidoo kale doorka dalalka Afrika iyo kuwa soo koraya ee nidaamka caalamiga ah.

Si kastaba ha ahaatee maqnaanshaha isku marka ah ee madaxweynayaasha Koonfur Afrika, Masar iyo Nigeria ayaa soo jiitay dareenka diblomaasiyiinta iyo warbaahinta caalamka, maadaama saddexdan dal ay leeyihiin saameyn siyaasadeed iyo dhaqaale oo weyn gudaha Afrika.