Wararka Caalamka

Isbahaysiga uu hoggaaminayo Mareykanka ayaa soo gabagabeeyay howlgalkii milatari ee uu muddo ka badan toban sano ka waday dalka Ciraaq, kaas oo si rasmi ah loo bilaabay sanadkii 2014-kii, xilli ciidamada isbahaysiga loo diray Ciraaq iyo Suuriya si ay ula dagaallamaan kooxda Daacish.

Diyaarad rakaab oo ay leedahay shirkadda Flydubai, taas oo ka duushay magaalada Dubai ee Imaaraadka Carabta kuna sii jeeday Israa’iil, ayaa si degdeg ah ugu degtay dalka Sacuudiga kadib markii ay la kulantay xaalad degdeg ah.

Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Koonfur Afrika ayaa markii saddexaad muddo sagaal bilood ah u yeertay safiirka Mareykanka ee dalkaas, Leo Brent Bozell III, iyadoo dowladda Koonfur Afrika ay ku eedeysay inuu sameeyay waxa ay ku tilmaantay “dhaqan aan diblomaasiyadeed ahayn.”

Dowladda Masar ayaa waxba kama jiraan ku tilmaantay eedeymaha Itoobiya ee la xiriira faragelinta arrimaha gudaha dalkaas iyo taageerada kooxo hubeysan oo ka howlgala waqooyiga Itoobiya.

Dagaallada ka socda waqooyiga Itoobiya ayaa sii xoogeysanaya, iyadoo iska horimaadyo u dhexeeya ciidamada dowladda Itoobiya iyo xoogagga Tigray ay ka socdaan qaybo ka mid ah Tigray iyo deegaannada ku dhow ee Amhara iyo Afar, taasoo dib u soo cusbooneysiisay walaaca laga qabo in colaaddii gobolka ay mar kale si ballaaran u qaraxdo.

Midowga Yurub ayaa ku dhawaaqay deeq cusub oo dhan €18 milyan oo loogu talagalay wax ka qabashada xaaladda bani’aadannimo ee Itoobiya, xilli colaadaha iyo dhaqdhaqaaqyada militari ee ka jira waqooyiga dalka ay sii kordhinayaan baahida dadka rayidka ah, barakaca iyo caqabadaha hortaagan gaarsiinta gargaarka.

Dowladaha Turkiga iyo Qatar ayaa si adag u cambaareeyay gelitaanka kooxo ka mid ah degganayaasha Israa’iil ay ku galeen barxadda Masjidka Al-Aqsa ee Qudus, iyadoo la sheegay in ciidamada Israa’iil ay ilaalinayeen dadkaasi xilli ay gudaha u galayeen goobta barakeysan

Xilli Dagaallo culusi ay ka socdaan waqooyiga Itoobiya, gaar ahaan gobolka Tigray iyo deegaannada ku dhow, ayaa xaaladdu ay sare u qaaday cabsida laga qabo in dalka uu dib ugu laabto dagaalkii sokeeye ee socday intii u dhexeysay 2020 iyo 2022.

Dagaallada ka socda waqooyiga Itoobiya ayaa galay maalintii shanaad, iyadoo iska horimaadyadu ay ka socdaan qaybo ka mid ah gobollada Tigray, Afar iyo Amhara, xaaladduna ay weli tahay mid isbeddeleysa

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa sheegay inuu diiday shuruudo ay Iiraan u gudbisay Washington, taas oo ku saabsan dib u furista Marinka Hormuz, oo ah marin muhiim u ah isu socodka shidaalka iyo badeecadaha caalamka.