Tirada dadka ku dhintay daadad xooggan oo ku dhuftay Nepal ayaa kor u dhaaftay 1,000 qof, halka in ka badan 3,900 qof weli la la’yahay, sida ay sheegeen hay’adaha gurmadka musiibooyinka ee dalkaasi.
Qayb weyn oo ka mid ah dadka la la’yahay ayaa la rumeysan yahay inay yihiin shaqaale ka howlgalayay mashaariicda korontada biyaha laga dhaliyo ee ku teedsan webiga Trishuli, gaar ahaan meelaha u dhow xadka Nepal iyo Tibet.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in in ka badan 600 shaqaale ah ay ku jireen nidaamyo tunnel ah oo hoos mara dhulka markii daadadku ku dhufteen goobaha korontada. Kooxaha samatabbixinta ayaa hawada ku shubaya qaar ka mid ah tunnelada, iyagoo rajeynaya in dad weli nool laga heli karo gudaha.
Ra’iisul Wasaaraha Nepal, Balendra Shah, ayaa sheegay in ugu yaraan 279 qof laga soo badbaadiyay goobaha ay daadadku saameeyeen, iyadoo ciidamada Nepal iyo Shiinaha ay hormuud ka yihiin hawlgallada gurmadka.
Khubaro iyo kooxo ka kala socda Hindiya, Kuuriyada Koonfureed iyo Australia ayaa sidoo kale ka qeyb qaadanaya baaritaanka iyo qiimeynta burburka.
Koox samatabbixin ah ayaa gudaha u gashay mid ka mid ah tunnelada ku xiran warshad koronto-biyood, balse markii dambe way ka soo baxday kaddib markii aysan helin dad nool.
Qoysaska dadka la la’yahay ayaa dowladda ku cadaadinaya in la dedejiyo hawlgallada, maadaama waqtigu sii yaraanayo.
Nepal ayaa si weyn ugu tiirsan tamarta laga dhaliyo biyaha, waxaana dalka ka socda mashaariic badan oo koronto-biyood ah.
Mas’uuliyiintu waxay sheegeen in ugu yaraan 11 mashruuc oo dhameystiran ama dhismayaal ku jiray ay waxyeello ka soo gaartay daadadka.
Khabiir tunnel-dhisid oo Australian ah, Arnold Dix, oo talo siinayay mas’uuliyiinta Nepal, ayaa sheegay in xoogga daadadku si weyn u beddelay dhulka, taasoo adkeyneysa in la helo meelaha laga galo tunnelada.
Sida uu sheegay, samatabbixiyeyaashu marka hore waa inay ogaadaan halka ay ku yaallaan xarumaha korontada ee burburay, kaddibna ay bilaabaan inay ka saaraan dhagxaanta iyo qashinka xannibaya waddooyinka.
Dix ayaa sidoo kale sheegay in weli ay jirto rajo ah in qaar ka mid ah dadka la la’yahay ay nool yihiin, maadaama tunneladu ay dadka gudaha ku jira ka ilaalin karaan qayb ka mid ah saameynta daadadka.
Dhanka kale, masiibadu waxay keentay dhibaato weyn oo ku saabsan aqoonsiga meydadka. Wasaaradda Caafimaadka Nepal ayaa sheegtay in keliya qiyaastii 4 boqolkiiba meydadkii ku dhowaad 900-ka ahaa ee la helay si rasmi ah loo aqoonsaday.
Degmada Chitwan, ku dhowaad 300 meyd ayaa webiyadu ka soo qaadeen goobihii ay daadadku ku dhufteen. Maadaama goobaha lagu kaydiyo meydadku ay buuxsameen, maamulka ayaa sheegay in qaar ka mid ah meydadka si ku-meel-gaar ah loo aasayo, iyadoo kooxaha caafimaadku qaadayaan muunado DNA ah si loo xaqiijiyo aqoonsiga.
Qoysaska ayaa loo ballanqaaday in meydadka eheladooda loo soo celin doono marka baaritaanka DNA-ga lagu xaqiijiyo aqoonsigooda.
Mas’uuliyiinta Nepal ayaa sheegay in daadadkan ay yihiin musiibo aan caadi ahayn, iyadoo burburka ka dhashay uu si weyn u saameeyay waddooyinka, xarumaha korontada iyo kaabayaasha kale.
Ra’iisul Wasaare Shah ayaa sidoo kale digniin ka bixiyay khataraha sii kordhaya ee ka jira gobolka Himalaya, isagoo arrintan la xiriiriyay isbeddelka cimilada iyo baahida loo qabo in caalamku si weyn uga shaqeeyo sidii loo caawin lahaa dalalka buuraha ah ee nugul.
Hawlgalka samatabbixinta ayaa weli socda, iyadoo kooxaha gurmadku ay wajahaan dhagxaan waaweyn, dhoobo, burbur iyo waddooyin xirmay, halka kumannaan qoys ay sugayaan war ku saabsan halka ay ku dambeeyeen eheladooda.