Liban Hirsi

Muuqaal lagu baahiyay baraha bulshada ayaa dhaliyay hadal-heyn ku saabsan xaaladda amniga magaalada Muqdisho, kaddib markii safiirka Suudaan ee Soomaaliya Cabdiraxmaan  Khaliil lagu arkay isagoo gaari  ku dhex maraya waddooyinka caasimadda, iyadoo aan muuqaalka laga arkin ciidamo ama gaadiid ilaalin ah oo la socda.

In ka badan labaatan sano kadib markii Soomaaliya ay wajahday faragelinno iyo hawlgallo militari oo caalami ah, kooxda Al-Shabaab ayaa weli ah mid ka mid ah caqabadaha ugu waaweyn ee amni ee dalka.

Wasiirrada Arrimaha Dibadda ee dalalka xubnaha ka ah Urur-Goboleedka IGAD ayaa magaalada Jabuuti kulan maamuus ah kula yeeshay Madaxweynaha Jamhuuriyadda Jabuuti, Ismaaciil Cumar Geelle, iyadoo kulanka uu qayb ka ahaa hawlaha Kalfadhiga 74-aad ee aan caadiga ahayn ee Golaha Wasiirrada IGAD.

Madaxweynaha Mareykanka Donald Trump ayaa magacaabay diblomaasi lagu magacaabo Devin Kennington inuu noqdo safiirka cusub ee Mareykanka u qaabilsan Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, iyadoo magacaabista loo gudbiyey Golaha Senate-ka Mareykanka 14-kii September 2026 si loo ansixiyo.

Xaaladda dagaalka Yemen ayaa si weyn u kacsan kadib markii Xuutiyiintu ay toddobaadyadii u dambeeyay ballaariyeen gacan-ku-hayntooda qaybo muhiim ah oo ka tirsan xeebaha galbeed ee dalka, taasoo keentay in indhaha caalamku si gaar ah ugu jeestaan marinka Bab al-Mandab, oo ka mid ah marin-biyoodka ugu muhiimsan ganacsiga caalamka.

Roobab xooggan oo saacado badan socday ayaa xalay ilaa saaka ka da’ay magaalada caasimadda ah ee Muqdisho iyo deegaanno kale oo ka tirsan Soomaaliya.

Xiisadaha sii xoogeysanaya ee Bariga Dhexe ayaa dalalka Khaliijka gelinaya xaalad amni oo cusub, iyadoo dagaalka Yemen, weerarrada Xuutiyiinta iyo iska horimaadka ballaaran ee la xiriira Iiraan ay saameyn ku yeesheen amniga, ganacsiga iyo marinnada muhiimka ah ee gobolka.

Xoghaynta Guud ee Ururka Iskaashiga Islaamka (OIC) ayaa si adag u cambaareysay weerarro ay sheegtay in kooxda Xuutiyiinta ay ku qaaday magaalada barakeysan ee Maka iyo gobolka Madiina, iyo sidoo kale waxa ay ku tilmaantay weerarrada sii socda ee ka dhanka ah Boqortooyada Sacuudi Carabiya.

Xuutiyiinta Yemen ayaa qaaday weerarro cusub oo ay ku beegsanayaan gudaha Sacuudiga, xilli ay sii xoogeysanayaan dagaallada Yemen, isla markaana ay hakadeen dadaalladii diblomaasiyadeed ee lagu doonayay in dib loogu furo Marin-biyoodka Hormuz oo muhiim u ah isu-socodka shidaalka caalamka.

Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Soomaaliya, Cabdisalaan Cabdi Cali, ayaa gaaray magaalada Jabuuti, halkaas oo uu wafdiga Soomaaliya uga hoggaaminayo kalfadhiga 74-aad ee aan caadiga ahayn ee Golaha Wasiirrada urur-goboleedka IGAD.