New York — 24 Sebteembar 2026: Soomaaliya iyo Jamhuuriyadda Dominican ayaa si rasmi ah u bilaabay xiriir diblomaasiyadeed, kaddib markii labada dawladood ay 23ka Sebteembar magaalada New York ku kala saxiixdeen warmurtiyeed wadajir ah.
Heshiiska waxaa kala saxiixday Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ah ee Jamhuuriyadda Federaalka Soomaaliya, Cabdisalaam Cabdi Cali, iyo Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Jamhuuriyadda Dominican, Víctor “Ito” Bisonó, waxaana lagu sheegay in labada dal ay xiriirkooda diblumaasiyadeed ku dhiseen si waafaqsan xeerarka iyo habraacyada ku xusan Axdiga Vienna.
Sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Jamhuuriyadda Dominican, Soomaaliya ayaa noqotay dalka 188aad ee ay Jamhuuriyadda Dominican xiriir diblomaasiyadeed la sameysato. Tallaabadan ayaa lagu soo beegay toddobaadka heerka sare ee Kalfadhiga 81aad ee Golaha Guud ee Qaramada Midoobay, oo hadda ka socda New York.
Maxaa xiriirkan muhiim ka dhigaya?
Xiriirka cusub ayaa Soomaaliya u furaya marin rasmi ah oo ay kula macaamisho dowlad ku taalla gobolka Kariibiyaanka, iyadoo labada dhinac ay fursad u heli doonaan inay horumariyaan iskaashi laba geesood ah iyo xiriirro diblomaasiyadeed oo mustaqbalka la ballaarin karo. Warbixinnada Dominican-ka ayaa heshiiska ku tilmaamay qayb ka mid ah dadaallada Santo Domingo ku doonayso inay ku ballaariso xiriirrada caalamiga ah iyo iskaashiga dalalka kala duwan.
Arrintan ayaa, sidoo kale, ku soo beegmaysa xilli qaddiyadda Soomaalilaan ay sannadkan yeelatay dhaqdhaqaaq cusub oo diblomaasiyadeed, kaddib markii Israa’iil ay Diseenbar 2025 sheegtay inay aqoonsatay Soomaalilaan, tallaabadaas oo Soomaaliya si adag uga hortimid, iyadoo ku adkaysatay midnimadeeda, madaxbannaanideeda iyo wadajirka dhulkeeda.
Dominican Republic iyo Somaliland
Ka hor heshiiska Soomaaliya iyo Dominican Republic, waxaa jiray warbixinno soo baxay 2026 oo sheegayay in Imaaraadka Carabta uu waday dadaallo diblomaasiyadeed oo lagu doonayo in dalal ay ka mid yihiin Dominican Republic, Argentina, Zambia iyo Eswatini ay Somaliland aqoonsadaan. Warbixin May 2026 soo baxday oo soo xiganaysay ilo diblumaasiyadeed iyo sirdoon oo Soomaali ah ayaa sheegtay in Dominican Republic ay ka mid ahayd dawladaha la sheegay in lala xiriiray arrintaas. Hasayeeshee, warbixintaasi ma ahayn bayaan rasmi ah oo ka soo baxay dawladda Dominican, mana aysan xaqiijin in Santo Domingo ay go’aan aqoonsi qaadatay.
Waxaa sidoo kale jiray xiriir muuqda oo u dhexeeyey hoggaanka Somaliland iyo Madaxweynaha Dominican Republic, Luis Abinader. Madaxweynaha Soomaalilaan, Cabdiraxmaan Maxamed Cabdillaahi (Cirro), ayaa Abinader kula kulmay magaalada Dubai intii uu socday World Governments Summit 2026, halkaas oo ay labada dhinac is dhaafsadeen salaan iyo kulan.
Sidaa darteed, kulankaasi wuxuu ka mid ahaa dhacdooyinkii hore ee muujiyay in Soomaalilaan ay isku dayaysay inay xiriirro cusub ka samaysato Latin America iyo Kariibiyaanka. Hase yeeshee, ma jiro ilo rasmi ah oo aan helnay oo muujinaya in kulankaasi uu ahaa heshiis ama ballanqaad Dominican Republic ku aqoonsanayso Soomaalilaan.
Xiriirka cusub iyo loollanka diblumaasiyadeed
Heshiiska Soomaaliya iyo Dominican Republic wuxuu dhacay xilli ay Muqdisho iyo Hargeysa ku tartamayaan sidii ay u heli lahaayeen taageero iyo xiriirro caalami ah. Sidaa darteed, tallaabada New York waxay leedahay muhiimad ka baxsan furitaanka xiriir laba geesood ah oo keliya, gaar ahaan marka la eego warbixinadii hore ee Dominican Republic lagu xusay dalalka laga yaabo inay Somaliland aqoonsadaan.
Si kastaba, lama hayo caddeyn rasmi ah oo muujinaysa in heshiiska Soomaaliya iyo Dominican Republic loo galay si gaar ah looga hortago aqoonsiga Soomaalilaan. Sida ay hadda xaqiijinayaan ilaha la heli karo, labada dawladood waxay heshiiska ku tilmaameen aasaasidda xiriir diblomaasiyadeed iyo ballaarinta iskaashiga caalamiga ah.
Tallaabadaasi waxay Soomaaliya siinaysaa xiriir rasmi ah oo cusub oo ay la yeelatay dal ku yaalla Kariibiyaanka, iyadoo, sidoo kale, muujinaysa in loollanka diblomaasiyadeed ee ku saabsan mustaqbalka Soomaalilaan uu sii gaarayo meelo ka baxsan Geeska Afrika iyo Bariga Dhexe.